Kwɛstyɔn 10. Wetin na di tri difrɛn tin dɛn we di Triniti gɛt?
Kwɛstyɔn 10. Wetin na di tri difrɛn tin dɛn we di Triniti gɛt?
Ansa. Di Papa bɔn di Pikin, di Papa bɔn di Pikin, ɛn di Oli Spirit de kɔmɔt frɔm di Papa ɛn di Pikin frɔm ɔltɛm. We di Pikin ɛn di Oli Spirit se na di Pikin ɛn di Oli Spirit gi dɛn nem, kwaliti, wok, ɛn wɔship, dɛn de sho se dɛn na Gɔd we ikwal to di Papa.
We wi luk di tichin bɔt di Triniti, di fɔs tɛm we di tichin bɔt di Triniti bigin wit di bɔku bɔku tin dɛn we dɛn kɔl Christology (Christology). Insay di 70 ia Ju Wɔ, ɔda skul dɛn nɔ bin de igen frɔm di Kristian rilijɔn we dɛn jɔs bɔn, ɛn di wan dɛn nɔmɔ we bin lɛf na di Faresi Judaizm, di Episcetes we bin de pe atɛnshɔn mɔ pan mɔtalman, ɛn di Nosticism we bin de pe atɛnshɔn pan di spiritual tin dɛn nɔmɔ we gɛt fɔ du wit Gɔd, we bin bi wan tin we bin de mek pipul dɛn shek di rut dɛn fɔ Kristian rilijɔn, ɛn wan tioloji we bin de ɛksplen di rayt we udat Jizɔs, . we bin gɛt bɔdi, na bin.
Arawnd dis tɛm, bay di Nyu Tɛstamɛnt we dɛn bin mek, di tichin bɔt Krays ɛn di ɛksplen fɔ di rizin we mek da tichin de fɔ Krays, di Triniti, bin kɔmɔt. Di Triniti bin de divɛlɔp smɔl smɔl ɛn bi wan impɔtant tichin bɔt Kristianiti as di we aw pipul dɛn de si di wɔl ɛn di tioloji we de ɛksplen dis wɔl.
Di aidia bɔt di Triniti na di tichin se di Papa, di Pikin, ɛn di Oli Spirit ɔl tu de as Gɔd, bɔt na wan Gɔd mɔ. Di chɔch dɛn we bin kam leta bin de yuz di wɔd Triniti. Bɔt difrɛn we dɛn de we dɛn kin ɛksplen di Triniti. Tritheism na di tiori se tri Gɔd dɛn de insay tri pɔsin. Modalism na di tiori se Gɔd na wan Gɔd insay wan pɔsin we de apia insay di fɔm fɔ di Papa, Pikin, ɛn Oli Spirit akɔdin to di tɛm. Modalism de klaym se insay di Ol Tɛstamɛnt tɛm, i de akt lɛk di Papa, insay di Nyu Tɛstamɛnt tɛm, as di Pikin, ɛn afta di Nyu Tɛstamɛnt, as di Oli Spirit. Subordinationism na di tiori se Papa, Pikin, ɛn Oli Spirit na wan sɔbjɛkt kɔmplit wan, bɔt di Pikin ɛn di Oli Spirit de ɔnda di Papa. Adoptionism se Jizɔs bi Gɔd in Pikin bikɔs Gɔd adopt am as adopt pikin.
Bɔku pan di dinomineshɔn ɛn sɛkt dɛn we de sɔpɔt Triniti na di wan dɛn we gɛt di tiolojikal tradishɔn fɔ Kristianiti, we no di Ol ɛn Nyu Tɛstamɛnt nɔmɔ as skripchɔ, ɛn we gri wit di tiolojikal standad dɛn we bin de insay di tɛm we di yunivasal chɔch bin de as apɔsul gaydlayn. Sɔm pan dɛn na di Istan Ɔtodɔks Chɔch, di Katolik Chɔch, ɛn di Protɛstant dinomineshɔn dɛn we na Lutheran, Rifɔm, Anglikan, Baptist, Prisbitirian, Mɛtɔdis, Olinɛs, ɛn Pɛntikɔstal chɔch dɛn.
Mɔs pan di anti-Trinitarian dinomineshɔn dɛn na dinomineshɔn dɛn we kɔmɔt afta di 19th sɛntinari, ɛn dɛn tek di tiolojikal tradishɔn fɔ di men Kristianiti we de naw as apɔstasi, ɛn se dɛn bin kɔt di chɔch we de naw bikɔs ɔf wan apɔstasi frɔm di fɔs chɔch to di yunivasal chɔch, ɛn se di Triniti na tiori bak fɔ sevɛnshɔn, so fɔ rijɛkt am na we fɔ brij di fɔ lɛf fɔ wok. Jiova Witnɛs dɛn, Lata-de Sent dɛn, ɛn Yunitirian grup dɛn na grup dɛn we de sɔpɔt di ristɔrɔshɔn we nɔ gri wit di Naysin Krid ɛn di tichin we di yunivasal chɔch in ikumɛnik kaɔnsil de tich.
Fɔ sɔmtin, di tichin tek wan ambiguous stance se di Papa, di Pikin, ɛn di Oli Spirit na ɛni wan pan Gɔd, bɔt dɛn de na difrɛn pozishɔn, bɔt Gɔd na wan. Bifo Jizɔs kam na dis wɔl, na wan Gɔd nɔmɔ bin de, we na Jiova Gɔd, ɛn Jizɔs bin kam na dis wɔl wit in bɔdi as Gɔd we na di Papa in Pikin, ɛn ivin afta we Jizɔs gɛt layf bak, i bin stil bi Jiova Gɔd in Pikin, we na di wangren Gɔd.
Gɔd nɔto tri, bɔt na wan, bɔt Krays bin du di wok fɔ put di sinful enjɛl dɛn na Gɔd in kiŋdɔm (we i mek ɛvin ɛn di wɔl inklud mɔtalman) ɛn briŋ dɛn bak na Gɔd in kiŋdɔm (salvɛshɔn), so na mɔtalman wɔl, dɛn de si Gɔd as di Triniti. I nid fɔ chɛk di tin dɛn we de insay di Baybul spɛshal wan tru di Baybul vas dɛn.
Mak 1: 9-11 “Da tɛm de, Jizɔs kɔmɔt Nazarɛt na Galili kam, Jɔn baptayz am na di Jɔdan. Wantɛm wantɛm we i kɔmɔt na di wata, i si di ɛvin skata ɛn di Spirit de kam dɔŋ pan am lɛk dɔv. Ɛn wan vɔys kɔmɔt na ɛvin se: ‘Yu na mi Pikin we a lɛk, a gladi fɔ yu.”
Gɔd di Papa tɔk klia wan se Jizɔs na in pikin we i lɛk. Jizɔs Krays, we kam na dis wɔl fɔ di fɔs tɛm, nɔto Gɔd, bɔt na Gɔd in Pikin, ɛn na in (Mɛsaya: Krays) kam na di wɔl fɔ du di wok we di krɔs de du fɔ sev ɔl pipul dɛn. Jizɔs se i de du ɔl in wok na di wɔl bay we i de lisin to wetin di Papa de tɔk. I de sho aw i tan lɛk se pɔsin de kɔmɔt na Gɔd in ples.
Comments
Post a Comment